Amerikaanse satelliet draait al 50 jaar rond de aarde

In zijn 50 jarig bestaan heeft Vanguard 1 inmiddels 10 miljard kilometer om de Aarde afgelegd. De satelliet kan nog makkelijk eeuwen in zijn baan blijven. Maar als het aan sommigen ligt, wordt hij teruggehaald naar Aarde en in een museum geplaatst.

Vanguard was een project van het Amerikaanse Naval Research Laboratory dat in 1955 werd gestart om in het Internationaal Geofysisch Jaar (1957/58) een wetenschappelijke satelliet in een baan om de Aarde te lanceren. Het was hét Amerikaanse ruimtevaartproject, zelfs nadat de Sovjets de Amerikanen voor waren met de Sputnik 1 in oktober 1957.

Nog steeds had Vanguard de kans om de eerste Amerikaanse satelliet te lanceren, maar de lancering van Vanguard TV3 op 6 december 1957 (TV0 t/m TV2 waren suborbitale tests) was desastreus. Al 2 seconden na de liftoff en koud 1 meter boven de grond viel de raket terug naar de Aarde. De raket explodeerde en beschadigde het lanceerplatform, terwijl de satelliet een eindje verderop neerstuiterde. Zijn transmitters bleven gewoon hun signaal uitzenden. In de media kreeg de Vanguard TV3 namen als "Kaputnik", "Flopnik" en "Stayputnik". Het falen werd gezien als een nationale schande. De lancering van de backup van Vanguard TV3 op 5 februari 1958 verliep daarna echter niet veel beter.

Na de succesvolle lanceringen van Sputnik 1 en 2 en Explorer I, voerde het Vanguard project een achterhoede gevecht. Vanguard 1 werd succesvol gelanceerd op 17 maart 1958 en was de eerste satelliet die van stroom werd voorzien door zonnepanelen. De 1,8 kilogram wegende alluminium satelliet met een doorsnede van slechts 15 centimeter werd door de leider van de Sovjet Unie, Nikita Chroesjtsjov, gekscherend de "grapefruitsatelliet" genoemd. Die grap kwam niet echt aan bij zijn landgenoten, die een luxe-vrucht als de grapefruit helemaal niet kenden. Meer over de Vanguard bij Astrostart.