Verdwijnen TV Rijnmond en RTV Noord-Holland stap terug in de tijd voor schotelbezitter

Alhoewel het er op het laatste moment nog even op leek dat de zenders toch op de satelliet zouden blijven uitzenden, moeten schotelkijkers in Zuid-Holland en Noord-Holland, met name dan in het Rijnmond gebied/Zuid-Holland-Zuid en de landelijke gebieden in Noord-Holland, het stellen zonder hun regionale zender. En dat is toch een stap terug in de tijd van 5 jaar, namelijk toen de regionale zenders nog geheel niet via de schotel (en in de ether slecht) waren te ontvangen!

Een terugkeer in de toekomst valt natuurlijk niet uit te sluiten omdat zowel Astra Benelux als M7 Group/CanalDigitaal dit ongetwijfeld graag zouden zien. Feit is echter dat na lang onderhandelen zowel TV Rijnmond als TV Noord-Holland hun uitzendingen via de satelliet staakten. Sinds 10 november 2006 waren de zenders via de Astra te ontvangen. Eerst via 19,2 oost en vanaf september 2007 via 23,5 oost, waar intussen een niet meer weg te denken aanbod van regionale, publieke, commerciële en thematische zenders, grotendeels in HD, wordt aangeboden aan de Nederlandse schotelbezitter.

Voor kijkers in grote delen van Zuid-Holland en Noord-Holland die een schotelinstallatie hebben, is het echter een beetje zuur dat zij hun regionale zender nu niet meer kunnen ontvangen. Er moet worden overgeschakeld op DVB-T ontvangst, als dat al mogelijk is of men moet genoegen nemen met de nieuwsoverzichten van de andere zenders uit die provincies die juist wél via CanalDigitaal zijn te ontvangen. Immers wilden TV West (de regionale omroep voor de noordelijke helft van Zuid-Holland) en AT5 (de lokale omroep voor het stedelijk gebied Amsterdam) wel opgenomen worden in het aanbod. Alleen dan wel in de MPEG4 norm en in het familiepakket, waarbij de abonnee dus meebetaald aan de doorgifte.

En daar ligt ook precies de reden voor het verdwijnen van TV Rijnmond en TV Noord-Holland: de kosten van de satellietdistributie. De kosten hiervan waren tot vorig jaar gedekt middels subsidies maar alle regiozenders moesten daarna zelf overeenkomsten sluiten voor distributie en de keuze maken of men wilde gaan uitzenden via satelliet of juist niet. Voor TV Utrecht en Omroep Flevoland bleef die keuze wat hij was, ze waren nooit en kwamen nooit op satelliet. Kijkers van TV Rijnmond en TV Noord-Holland waren echter wel gewend aan de beschikbaarheid van die zenders en voor hen is het zuur als ze hiervoor indertijd toch hun ontvangstinstallatie hadden aangepast. Aan de Astra 23,5 positie valt evenwel niet echt meer te ontkomen tenzij je als kijker genoegen neemt met het basisaanbod in SD kwaliteit via 19,2 oost. De komst van AT5 en TV West biedt in ieder geval nog nieuws uit dezelfde provincies.

De nu verdwenen regionale omroepen waren niet bereid om op wat voor manier dan ook nog te blijven uitzenden en hebben daarmee wel getoond dat kosten besparen belangrijker is dan het bereiken, zeker bij calamiteiten van álle kijkers. Met lang onderhandelen is uiteindelijk bereikt dat L1 uit Limburg en Omroep Brabant TV wél zijn blijven uitzenden. Ook Omroep Zeeland, TV Oost (ook de radio), TV Gelderland (ook de radio), TV Noord, TV Drenthe en Omroep Friesland zijn via de satelliet blijven uitzenden. Het is echter door allerlei aparte overeenkomsten wel een ratjetoe geworden waarbij de ene zender in MPEG2 en ongecodeerd (TV Oost, Gelderland, Drenthe en Friesland),  een ander weer in MPEG 4 en ongecodeerd (Omroep Zeeland) en weer anderen in MPEG 4 (dis met een HD decoder) in het Familiepakket, zoals het geval is met Omroep Brabant (per 1 juli), L1 Limburg (per 1 april) en de recent gestarte omroepen TV West en AT5. Al met al is dat beter dan niets en de schade valt dan uiteindelijk ook mee. Laten we eerlijk zijn, een MPEG4 decoder aanschaffen en je installatie voor 23,5 oost gereedmaken is toch haast een voorwaarde tegenwoordig want wie wil nu al die mooie HD-zenders missen?

Alhoewel ook politieke druk her en der zeker heeft meegespeeld bij de besluiten om al dan niet te blijven uitzenden via satelliet, is er geen wettelijke voorziening die verspreiding van de regionale omroepen via satelliet verplicht. Dat bleek ook wel toen de radiosignalen van Noord, Zeeland, Fryslân en Drenthe definitief verdwenen. Voor de rampenfunctie wordt nog altijd de regionale radiozender via FM gebruikt en TV heeft nergens een officiële rampenfunctie. De vraag of de regionale omroepen die zijn verdwenen, of die nooit zijn gaan uitzenden via satelliet, iets valt kwalijk te nemen, is dan ook geen terechte. Immers geldt dat net als voor iedere omroep die al dan niet een overeenkomst sluit met Astra of M7 Group S.A. (CanalDigitaal) dat economische factoren de grootste rol spelen. De keuze is ofwel flink wat kosten maken om een toch relatief geringe doelgroep te bereiken, in een betaalpakket gaan zitten met veel lagere kosten (wat ook weer nadelen heeft qua bereik) of dus helemaal ermee stoppen. Dat neemt niet weg dat het toch zuur is dat de 2 regionale zenders die precies de dichtbevolkte regio's in ons land van regionaal nieuws voorzien, zijn verdwenen en dan vooral voor de kijker die nu een andere oplossing moet gaan zoeken (bijvoorbeeld Free To Air ontvangst via DVB-T/Digitenne erbij) of zijn regionale nieuws simpelweg voortaan moet missen.

Het is te hopen dat er daarom tóch nog een oplossing zou kunnen komen voor een terugkeer in het satellietaanbod van TV Rijnmond en TV Noord-Holland en....wie weet! Een standpunt dat het voor een met belastinggeld gefinancierde zender een slechte zaak is, indien deze in een niet voor iedereen vrij toegankelijk betaalpakket zit (zoals nu dus TV West, L1 of Omroep Brabant), is een intussen veel gehoord en begrijpelijk punt van kritiek maar het is beter iets dan niets. Reageren op deze column kan hier.