BVN: Het Nederlands zonnetje in buitenland

De vakantie komt eraan. Nederland vertrekt met in grote getale naar landen als Frankrijk, Italië, Spanje en Turkije. De radio gaat al langer mee. Maar sinds kort nemen ook steeds meer Nederlanders de eigen televisie-installatie mee. BVN is dan de Nederlandse publieke televisiezender die overal en altijd te zien is. Zonder abonnement ,ongecodeerd en zonder reclame is BVN het Nederlands zonnetje in, een soms toch al warm, buitenland.

Maar niet alleen met de eigen schotel is BVN te bekijken. In steeds meer vakantieoorden en in hotels is BVN via het aanwezige interne televisienetwerk beschikbaar. Ook niet alleen in de bekende vakantielanden maar in eigenlijk de gehele wereld. BVN viert dit jaar zijn elfde verjaardag en is naast de vakantieganger ook bestemd voor Nederlanders en Vlamingen die in het buitenland wonen, leven en werken. Voordat BVN het levenslicht zag werden deze al gedeeltelijk bediend via de zenders Zomer TV en Wereldomroep TV. BVN is inmiddels via 8 satellieten te ontvangen. Hierdoor heeft het een wereldwijde dekkingsgraad. Het laatste witte vlak in de wereldwijde verspreiding van BVN, West- en midden Afrika, werd onlangs van BVN signaal voorzien door de satellietdoorgifte via de Astra4 satelliet op 5 graden oost. Hierbij werd vooral een wens van de Vlaamse VRT ingewilligd die een Direct To Home (DTH) ontvangst in vooral Kongo hoog op het verlanglijstje had staan.

BVN structuur
BVN is de afkorting van Beste van Vlaanderen en Nederland. De televisiezender wordt gefinancierd door drie partijen. Vanuit Nederland zijn twee partijen bij de zender betrokken. Dit zijn Radio Nederland Wereldomroep en de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). De Vlaamse overheid is de zakelijke derde partij die de BVN cirkel compleet maakt. De programma’s in de BVN programmering zijn ook op deze manier verdeeld. Ongeveer tweederde van de programma’s is afkomstig van Nederlandse publieke omroepen. Het resterende deel zijn VRT programma’s. Het jaarlijkse budget van BVN is 4,3 miljoen euro. Daarvan wordt tweederde besteedt aan de satellietdoorgifte van BVN. Hoewel BVN wereldwijde dekking heeft is het aantal werknemers slechts zes in getal. Het bestuur van BVN wordt voorgezeten door de algemeen directeur van de Wereldomroep, Jan Hoek. Ook Henk Hagoort, voorzitter Raad van Bestuur van de NPO, en Jean Philip De Tender, netmanager van VRT Eén, maken hier deel van uit. Operationeel heeft netmanager Rene van Baaren de BVN  touwtjes in handen.

Zomerprogrammering
Vanaf 1 juni is BVN gestart met de nieuwe zomerprogrammering. De drie belangrijkste peilers hiervan zijn nieuws, sport en entertainment. Ook wordt groots aandacht besteed aan belangrijke evenementen die deze zomer in Nederland en Vlaanderen plaatsvinden. De Europese verkiezingen die op 4 juni in Nederland en 7 juni in Vlaanderen worden gehouden zijn daar onderdeel van. BVN geeft dan het verkiezingprogramma van de NOS en de VRT vrijwel gelijktijdig door op haar zender. Maar ook evenementen en vieringen als Anne Frank 80 jaar (12 juni) 100 jaar luchtvaart (27 juni), Vlaanderen 75 (11 juli), Maanlanding 40 jaar (20 juli) en Irene 70 (4 augustus) zijn allemaal via BVN te volgen.

Wat betreft de nieuwsvoorziening in de BVN zomerprogrammering spelen natuurlijk de diverse journaals van NOS en VRT een belangrijke rol. Maar ook diverse actualiteiten programma’s van de NPO en VRT hebben een prominente plek in de programmering. Wat betreft sport wordt de BVN kijker “in den vreemden” goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in de belangrijkste wielerronde van de wereld, de Tour de France. Zo worden dagelijks de NOS-programma’s Tour- en Sportjournaal en de avondetappe met Mart Smeets uitgezonden. Ook zijn vanaf augustus weer in samenvatting de voetbalwedstrijden uit de Eredivisie te zien in de zaterdag en zondagafleveringen van NOS Studio Sport. De voetbalcompetitie begint dit jaar vele weken eerder, en valt dus ook binnen de BVN zomerprogrammering, omdat in de zomer van 2010 het Wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika wordt gehouden. En daar kunnen Oranje supporters die volgend jaar voor dit voetbalfestijn afreizen naar Zuid Afrika zowel via betaaltelevisieaanbieder Multichoice als ongecodeerd naar BVN kijken.

Dagelijks entertainment
Wat betreft entertainment spelen een paar dagelijks op werkdagen terugkerende programma’s een belangrijke rol. Vanaf 2 juni tot en met 3 juli wordt dagelijks rond 19.30 uur De Zomer Draait Door uitgezonden. Dit is de zomerse variant van het zeer populaire VARA programma De Wereld Draait Door. Na 3 juli wordt op dit tijdvak tot en met 25 juli elke dag, in het kader van de Tour de France, het Tourjournaal van de NOS uitgezonden. Ook is in deze periode het populaire EO programma Railaway te zien. Daarin worden de mooiste plekken van de wereld vanuit de trein benaderd wat tot echt zeer mooie beelden leidt. Daarna is het elke werkdag weer tijd voor dagelijks terugkerend entertainment in de vorm van het nieuwe NCRV programma On Air. Het vakantieprogramma dat wordt gepresenteerd door Harm Edens past natuurlijk perfect bij het zomerse gevoel dat BVN haar kijkers met de zomerprogrammering wil geven. On Air lijkt een mix van De Wereld Draait Door, Schiphol Airport en Hello Goodbye te worden. On Air komt live vanuit lounge 2 achter de douane op Schiphol. Meer informatie over de zomerprogrammering evenals ook de programmering van BVN kan men vinden via de website van BVN: www.bvn.tv/zomergids. Ook kan men dagelijks de programmering van BVN terugvinden in de WereldKrant van de Wereldomroep, een gratis digitaal dagblad met het actuele nieuws uit binnen- en buitenland, sport, Europese weer- en verkeersinformatie en toeristische tips. Hiervoor kan men zich gratis aanmelden via: www.wereldomroep.nl/wereldkrant.

Delay techniek
Om programma’s als het journaal, dat in Nederland om 8 uur ’s avonds op prime time te zien is in het buitenland ook op of rond deze tijd te laten starten, maakt BVN gebruik van de delay techniek. Er zijn twee delaynetwerken waarvan BVN gebruik maakt. Eén daarvan staat in Hilversum opgesteld in het Multi Controle Room (MCR) bij Technicolor. Deze verzorgt de delay van de BVN uitzendingen voor Noord-, Midden- en Zuid-Amerika en de Antillen. De programma’s worden daar met vijf uur vertraagd zodat de programma’s in de lokale tijd in Azië kan worden uitgezonden. Een tweede delaynetwerk staat opgesteld in Israel waar onder andere naar de Thaicom satelliet wordt opgestraald. Deze vertraging is rond de 6 uur waardoor het herhaalblok van de twaalf uur programmering van BVN op de juiste lokale tijd kan worden uitgezonden. BVN gaat overigens dit tweede delaynetwerk nog dit jaar naar Hilversum terughalen. “Hierdoor zijn we in staat bij calamiteiten, zoals het Koninginnedag drama in Apeldoorn, en speciale uitzendingen in eigen beheer vanuit onze eindregie in Hilversum, voor beide delaynetwerken tegelijk onze aangepaste programmering goed te laten overlopen in de normale programmering. Dat levert op dit moment nog weleens problemen met het nauwkeurig schakelen op. Als wij bijvoorbeeld om 23.51 exact willen overschakelen en men in Israel niet op de seconde nauwkeurig kan overschakelen en dit bijvoorbeeld om 00.00 uur doet” legt netmanager Rene van Baaren het besluit om het tweede delaynetwerk in Israel terug te halen naar Hilversum. “Het is een mooie techniek waarmee kijkers ondanks andere tijdzones toch op prime time tijd en (bijna) overeenkomstig met de gelijke tijd in Nederland naar programma’s te laten kijken.”

Frequentiewissel Hotbird
Ondanks dat BVN de behoefte heeft aan consolidering van de huidige satellietdistributie komt er in deze maand toch nog één verandering. Op de Hotbird satelliet gaat men vanaf 15 juni via een andere frequentie uitzenden. Omdat de doorgifte-overeenkomst met de RTV Slovenija afliep moest men volgens Europese richtlijnen een Europese tender voor de nieuwe distributieovereenkomst uitschrijven. Deze werd gewonnen door RRSat Global Networks, dat via de Hotbird een transponder beheert op een andere frequentie. Hierdoor is op Hotbird vanaf 15 juni BVN via de frequentie 12.207 GHz (27500 – 3/4) te zien. De oude doorgifte blijft nog tot eind juni beschikbaar waardoor BVN tussen 15 juni en 30 juni via twee frequenties op de Hotbird te zien is. Vanaf 10 juni gaat BVN de kijker en de zakelijke afnemers actief benaderen over de op handen zijnde frequentiewissel. In het kielzog van BVN verhuizen ook de twee radiozenders van de Wereldomroep, RNW1 en RNW2, mee naar de nieuwe frequentie. Hier zal overigens BVN met dezelfde bandbreedte, dus dezelfde beeldkwaliteit die men nu gebruikt op de Hotbird, uitzenden. Over bandbreedte gesproken. BVN heeft de kans gehad om via de Astra1 satelliet met iets meer bandbreedte te gaan uitzenden. Om dit mogelijk te maken moest BVN wel binnen het CanalDigitaal pakket van frequentie veranderen. BVN heeft daar vanaf gezien. Bij deze afweging is volgens netmanager van Baaren vooral in het belang van de kijker besloten om hiervan af te zien. “De beeldkwaliteit zou namelijk niet noemenswaardig toenemen als we van frequentie zouden wisselen, echter de gevolgen waren groot voor onze vaste kijkers en voor de hotels, alle ontvangers zouden opnieuw moeten  worden afgestemd op BVN.”

Satmex6

De frequentiewissel op de Hotbird is overigens niet de eerste wijziging dit jaar. Al eerder moest men zelfs van satelliet wisselen. De AMC 4 satelliet, waarmee bijvoorbeeld de Nederlandse Antillen en Zuid-Amerika werden voorzien van BVN, kreeg namelijk onverwacht problemen met de zonnepanelen waardoor van één uitzendbeam alle transponders uitgeschakeld moesten worden. BVN werd daarom door de satellietoperator voor midden- en Zuid-Amerika vervangende bandbreedte aangeboden via de Satmex6 satelliet. Dat bleek een geluk bij een ongeluk te zijn. Het voordeel is een veel groter dekkingsgebied waar het satellietsignaal krachtiger wordt uitgestraald. Hierdoor is bijvoorbeeld ontvangst in Costa Rica weer mogelijk en kan men zelfs met kleinere schotelantennes op de Nederlandse Antillen naar BVN kijken. BVN is overigens via de andere, nog steeds actieve, North beam van de AMC4 satelliet nog steeds in Amerika en Canada te ontvangen.

Waar en via welke satelliet BVN te ontvangen: - Europa: Astra1 (19,2 oost) en Hotbird (13 oost) - Australië & Nieuw Zeeland: Optus D2 (152 oost) - Afrika: Astra4 (5 oost) & Multichoice via Intelsat 7 (68.5 oost) - Noord Amerika & Canada: AMC4 (101 west) - Azië: Thaicom (78.5 oost) - Midden & Zuid Amerika: SatMex6 (113 west) BVN op Internet: - Algemene informatie - Zomerprogrammering - BVN in het buitenland ontvangen - BVN op uw vakantiebestemming - Aanmelden voor gratis WereldKrant

ASTRA 4 nog niet zeker
Onlangs heeft BVN besloten om via een achtste satelliet te gaan uitzenden. De kans deed zich voor om via de Astra4 satelliet te gaan uitzenden die gestationeerd is op 5 graden oost. Hiermee heeft men één van de belangrijkste wensen van de VRT kunnen inwilligen. Met de Astra4 satelliet wordt namelijk west, midden- en zuidelijk Afrika bediend. De signaalsterkte is daarbij zo hoog dat men via de Ku band met kleinere schotelantennes DTH (Direct To Home) ontvangst mogelijk maakt. Vooral ontvangst in de voormalig Belgische kolonie Kongo speelt bij de Astra4 satelliet een belangrijke rol. Dat de Astra4 satelliet ook goed in Zuid Afrika te ontvangen is, was van minder belang. De Zuid-Afrikaanse televisiemarkt wordt namelijk al langer bereikt via het aldaar populaire Multichoice pakket dat te ontvangen is via de Intelsat 7 satelliet via 68,5 graden oost. De satellietverspreiding via de Astra4 satelliet is echter op dit moment nog als proef. Tot en met december blijft BVN zeker uitzenden via deze satelliet. De proef bevalt bij BVN op het eerste gezicht goed. De reacties vanuit midden Afrika zijn goed te noemen. Wil BVN echter deze proef omzetten naar een definitieve status komt men weer terecht bij de al eerder aangehaalde Europese aanbesteding. BVN moet dan officieel een tender uitschrijven waarin diverse satellietoperators een bieding moeten kunnen doen om satellietdistributie voor BVN te kunnen bewerkstelligen. Daarbij is het voor BVN wel van belang dat met kleinere schotelantennes een Ku band signaal voor DTH ontvangst door de BVN kijker aldaar kan worden opgevangen.

BVN in HD?
Vanaf december komt BVN als vierde zender in dezelfde, nieuwe, Multi Channel Play-out (MCP) beschikbaar. Deze nieuwe eindregie wordt door de Nederlandse Publieke Omroep gebruikt om de landelijke publieke zenders zowel in HD als SD aan distributeurs beschikbaar te stellen. Deze eindregie is onlangs opgeleverd en op dit moment worden medewerkers opgeleid om met deze eindregie te werken. De verwachting is dat de huidige proefperiode met deze nieuwe eindregie in de loop van juni eindigt waarna men deze officieel in gebruik gaat nemen. Hierdoor is de technische belemmering voor de NPO om te starten met de drie landelijke HD netten weggenomen. De nieuwe MCP is volledig digitaal. Dat houdt in dat als er een HD programma inkomt deze één op één wordt doorgezet. Wordt er een SD programma aangeleverd wordt deze automatisch opgewaardeerd, het zogenaamde upscalen, naar HD formaat. Als gevolg hiervan zou BVN vanaf eind van dit jaar in HD kunnen gaan uitzenden. De kans daarop is overigens zeer klein. De distributiekosten voor simultane verspreiding HD verspreiding van BVN is zo hoog dat BVN het met de huidige begroting niet kan realiseren.