40 Jaar Kleurentelevisie

Het is vandaag exact 40 jaar geleden dat Philips de eerste uitzendingen op een Kleurentelevisie aan het grote publiek toonde. Op 21 september 1967 gebeurde dit op de toenmalige Firato-electronicabeurs. De intrede van Kleurentelevisie had buiten Europa al véél eerder plaatsgevonden en wel in 1953 de Verenigde Staten alwaar het NTSC systeem tot op heden nog in gebruik is. Alhoewel voor die tijd zeer geavanceerd is het latere Pal-systeem dat in het grootste deel van Europa de standaard werd – en is, veel beter van kwaliteit en werkt met meer beeldlijnen. Ook het Franse Secam-systeem gaf een veel betere kwaliteit dan NTSC.

De slechtere kwaliteit van NTSC heeft er mede toe geleid dat de ontwikkelingen in de Verenigde Staten voor wat betreft HDTV wel eerder op gang zijn gekomen dan in Europa omdat er eerder behoefte aan ontstond. Er is dus nog een derde systeem, ontwikkeld door de Fransen en dat is overgenomen door Rusland en een aantal Oost-Europese landen. Het zogenaamde Secam-systeem is iets dat de eigenzinnige Fransen ontwikkelden en ook in 1967 introduceerden en dat óók nog tot op heden in gebruik is. SECAM is een verbetering ten opzichte de Amerikaanse NTSC-standaard, waarbij geen faseverschuiving of kleurvervalsingen in het beeld optreden. Het elders in Europa gebruikte PAL-systeem kent dus dezelfde voordelen.

Met de komst van digitale televisie in Frankrijk zal Secam uiteindelijk verdwijnen. Desondanks zijn er bijvoorbeeld via Atlantic-Bird 3 nog een aantal jaren een zestal Franse zenders in Secam te zien waarvan TMC Monte Carlo afgelopen zomer zelfs nog een geheel nieuw analoog Secam-signaal op de satelliet zette. Wie een Amerikaanse NTSC feed ziet (zoek hiervoor het kanaal Pentagon Channel op de Hotbird satelliet op) zal de afwijkingen duidelijk zien en ontvangstproblemen krijgen als de apparatuur niet de juiste is. Wie een Frans analoog Secam-signaal aanzet met een toestel dat die norm niet kent, zal het ‘ouderwetse’ Zwart-Wit beeld weer terugzien! Een beeld dat met behulp van SECAM is ontstaan is te herkennen aan de ogenschijnlijke lichtgevendheid van alles wat kleur heeft. Wie beschikt over een analoge satellietontvanger kan het uitproberen op één van de Franse analoge kanalen op 5 graden west of (digitaal) via The Pentagon Channel op 13 graden oost. Secam is op DVB-S (digitale satelliet) dus niet van toepassing, NTSC kan daar echter wel toegepast worden zoals duidelijk te zien is op Pentagon Channel.

In Nederland hield de elektronicafabrikant Philips zich al sinds 1941 bezig met het onderzoek naar kleurentelevisie. Op 14 oktober 1964 begon Philips met experimentele kleurenuitzendingen vanuit het Natuurkundig Laboratorium. In januari 1967 gaf de overheid toestemming om vanaf oktober dat jaar de experimentele kleurenuitzendingen landelijk voort te zetten en vanaf 1 januari 1968 de kleurentelevisie definitief in te voeren. De eerste buitenreportage was de intocht van Sinterklaas in Medemblik op 18 november 1967. Een kleurentelevisie kostte in die tijd circa 3000 gulden. Tegenwoordig wordt er nog steeds aan verbeteringen gewerkt door nieuwe digitale technieken en de introductie van HDTV en zelfs 3D TV. Zie ook de 2 minuten durende reportage van RTL Nieuws.

Bronnen o.a.: RTL-nieuws, 'MarcelsTVmuseum.com, birth-of-tv.org, Wikipedia

(JHV)