Kindernet is de eerste en dus oudste Nederlandse commerciële tv-zender die ook nog eens altijd via de schotel te zien is geweest. In dit artikel nemen we een kijkje naar de geschiedenis van dit bijzonder kanaal. Inmiddels is Kindernet van naam veranderd; Nickelodeon. Het merk “Kindernet” wordt nu alleen nog maar gebruikt als kleuterblok op de zender.

Het begon allemaal in Amsterdam, 1988. Omdat er voor de kinderen weinig op tv was, werd er besloten om enkele uurtjes per dag (’s morgens) tekenfilms uit te gaan zenden. Het doel was om geweldloze producten op het scherm te brengen. Om Kindernet aan de kabelexploitant door te geven, werd er gekozen voor de Intelsat VI-F1 satelliet, op 27,5 graden Oost. De frequentie was 11,175 GHz horizontaal. Het was een zwak signaal, waar bovendien in de middag The Learning Channel en in de avond The Discovery Channel werden uitgezonden. Dit alles was ongecodeerd en goed te ontvangen met een schotel van zo’n 1,2 meter.

Het aantal plaatsen waar Kindernet werd doorgegeven op de kabel was nog altijd zeer beperkt. Men begon met uitzenden in Rijswijk, Zwolle en Raalte. Begin jaren ’90 besloten The Learning Channel en Discovery Channel om als abonnee-tv verder te gaan binnen het Sky pakket. Beide zenders verhuisde naar de Astra satelliet, op 19 graden oost, waar de versleuteling aan ging. In Nederland was alleen Discovery nog te ontvangen tegen betaling, via een analoge ontvanger met een geldige Mutlichoice VideoCrypt smartcard. Kindernet bleef nog altijd op de Intelsat satelliet te zien. Vanaf toen werd de frequentie met The Travel Channel gedeeld.

In 1995 startte digitale satelliettelevisie. Direct werden de Nederlandse kanalen (RTL4, RTL5, Veronica en SBS6) analoog uitgeschakeld, om door te gaan binnen het nieuwe digitale Multichoice pakket. Ook Kindernet werd doorgegeven, op een eigen kanaal. De programmering liep van 7 uur ’s morgens tot 12 uur ’s middags. De overige uren werden opgevuld met een testbeeld. Het analoge signaal op de Intelsat satelliet werd na een tijdje stopgezet.

De programmering van Kindernet bestond vooral uit door de publieke omroep al eerder uitgezonden tekenfilms, zoals Bommel, Alfred J. Kwak, Pinokkio, Wickie de Viking, Inspector Gadget, Sinbad de Zeeman, Nils Holgersson, Barbapapa, Teddy Ruxpin en Bassie & Adriaan. Op veel plaatsen werd het Engelse The Children’s Channel (TCC) doorgegeven, dat tevens programma’s van Nederlands commentaar of ondertiteling voorzag. Zowel TCC als Kindernet waren van het Britse Flextech. In 1998 besloot men om TCC zich van de Nederlandse markt terug te trekken. In een korte tijd kon Kindernet zich nu bijna landelijk dekkend aanbieden.

Inmiddels verscheen Kindernet op steeds meer plekken in België op de kabel.

Om een plek op de kabel te garanderen (Discovery begon met dag-tv en België TV2 startte met Ketnet), werd er een samenwerking met Net5 aangegaan. Kindernet werd overdag doorgegeven op het kanaal van Net5. Tevens was nu de officiële naam “Kindernet 5”. De uitzendingen werden uitgebreid van 12 uur tot 15 uur ’s middags. Ook kwamen er eigen producties binnen het uitzendschema, om de hevige concurrentie met Zappelin van de publieke omroep, Cartoon Network en Fox Kids aan te gaan.

Kindernet werd overgenomen door Viacom / MTV Networks. In juli 2002 tekende Kindernet tevens met Veronica voor een samenwerking, om vanaf 1 september 2002 één kanaal te delen. Het contract met Net5 verliep op die datum. MTV Networks bezat in Amerika al heel lang de kinderzender Nickelodeon, die al geruime tijd in verschillende andere Europese landen verspreid wordt. Sinds 1 september is de naam Kindernet alleen nog een kleuterblok en is de stationsaanduiding Nickelodeon. De programmering bestaat voornamelijk uit Amerikaanse tekenfilms, waarbij de afwisseling bovendien niet bepaald groot is.

Er werd een grote reclamecampagne gevoerd, met als slogen “Every Day, a lovely Day!” om de combinatie Kindernet / Veronica te promoten. Direct vanaf de start op 1 september 2002 was de zender te zien via de satelliet in het CanalDigitaal pakket. Echter bleek het op veel plaatsen nog niet op de kabel doorgegeven te worden.

Veronica kampte met veel te lage kijkcijfers. Er werd alles aan gedaan om de programmering zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Er verschenen daarom veel sexprogramma’s. Het resultaat was dat gemeenteraden besloten om de zender van de kabel te halen. Kindernet, het oudste commercieel Nederlands station, zag geen mogelijkheid meer om met Veronica samen te gaan. Om de schade nog enigszins te beperken en de kabel doorgifte te redden, werd er in mei 2002 een persbericht de wereld ingestuurd, waaruit bleek dat Kindernet / Nickelodeon vanaf september 2003 een eigen kanaal wil, waarop 24 uur per dag kan worden uitgezonden. Er wordt onderhandeld met CanalDigitaal voor satellietdoorgifte, aangezien deze nu onzeker is. Het huidig satellietkanaal is eigendom van Veronica. Tegelijkertijd laat Veronica weten te stoppen met haar Nederlandse producties. Een eind van Veronica lijkt onwaarschijnlijk. Wellicht dat dit kanaal een samenwerking aangaat met een nieuwe partner, zoals SBS. De kans is echter aanwezig dat Veronica van het huidige kanaal verdwijnt, waardoor Kindernet / Nickelodeon toch 24 uur beschikbaar krijgt.

Tot zover de zeer grote geschiedenis van Kindernet. Bij het schrijven van dit artikel is de kinderzender de actie “Red de kindertelevisie” begonnen om de combinatie Nickelodeon / Veronica op de kabel te houden. Dit gebeurt d.m.v. tv en reclamespotjes, handtekeningactie en de website (http://www.reddekindertelevisie.nl). Daarbij laat men duidelijk weten dat de doorgifte op de plaatsen waar de zender van de kabel verdwijnt beslist noodzakelijk zijn. Wordt de doorgifte in bijvoorbeeld Groningen, Drenthe en Amsterdam en omgeving daadwerkelijk stopgezet, dan betekent dit het einde van de kinderzender. Tevens worden de geruchten van het terugdraaien naar het “echte” Kindernet steeds groter. Het zal jammer zijn dat de geschiedenis hier ophoudt…

De programmering van Kindernet in het najaar van 1992:

Door Pepijn van Rijen
20 mei 2003